Co to jest internet i kiedy powstał?

Internet to globalna, zdecentralizowana sieć połączonych ze sobą komputerów i innych urządzeń. Nie powstał jako pojedynczy wynalazek jednej osoby. Za jego symboliczny początek uznaje się rok 1969, gdy uruchomiono ARPANET. World Wide Web, czyli system stron internetowych, pojawił się później – w 1991 roku.

Czym jest internet?

Internet jest „siecią sieci” – rozproszoną infrastrukturą, która pozwala urządzeniom wymieniać dane według wspólnych zasad komunikacji. Nie ma jednego centralnego komputera sterującego całością. Połączenia tworzą wiele niezależnych sieci, serwerów, routerów i urządzeń użytkowników.

Dlatego pytanie o to, kiedy powstał internet, nie ma tylko jednej odpowiedzi. W 1969 roku działała pierwsza wersja tej infrastruktury, czyli ARPANET. W 1983 roku ważnym standardem komunikacji stał się TCP/IP, a w 1991 roku Tim Berners-Lee uruchomił World Wide Web. WWW jest usługą działającą w internecie, a nie jego synonimem. Internet obejmuje także pocztę elektroniczną, komunikatory, transmisję plików czy połączenia głosowe.

Dlaczego powstał internet?

Geneza internetu wiąże się z okresem zimnej wojny i potrzebą stworzenia sieci odpornej na awarie. Amerykańscy badacze szukali sposobu na połączenie komputerów należących do różnych ośrodków tak, aby uszkodzenie jednego urządzenia nie powodowało paraliżu całego systemu.

W 1958 roku w Stanach Zjednoczonych powstała organizacja ARPA, czyli Advanced Research Projects Agency. W jej ramach rozwijano projekty związane z nowoczesnymi technologiami, także komunikacją komputerową. Joseph Licklider należał do naukowców, którzy rozwijali wizję globalnej sieci łączącej komputery i użytkowników.

Ważną podstawą techniczną stała się komutacja pakietów. Polega ona na podzieleniu wiadomości lub pliku na mniejsze fragmenty. Każdy pakiet otrzymuje informacje adresowe i może przemieszczać się przez sieć inną trasą. Po dotarciu do celu fragmenty są składane w całość. Takie rozwiązanie zwiększało odporność komunikacji, ponieważ dane nie musiały korzystać z jednej, niezmiennej drogi.

Jednym z badaczy rozwijających tę koncepcję był Paul Baran, informatyk polskiego pochodzenia pracujący w amerykańskim ośrodku RAND. Swoją metodę opisywał między innymi jako zasadę „gorącego kartofla”. Jeśli dany węzeł nie mógł przekazać pakietu bezpośrednio, kierował go dalej do innego dostępnego węzła.

Najważniejsze daty w historii internetu

Poniższe wydarzenia pokazują, że internet rozwijał się etapami, a nie powstał w jednym momencie:

Od ARPANET do World Wide Web

Pierwsze lata istnienia ARPANET wiązały się głównie z badaniami, komunikacją między uczelniami i zastosowaniami wojskowymi. Sieć stopniowo powiększała się o kolejne węzły, a w 1973 roku uzyskała połączenia międzynarodowe. Nadal nie była jednak narzędziem przeznaczonym dla większości ludzi.

W 1979 roku powstał Usenet, czyli system grup dyskusyjnych. Użytkownicy mogli publikować wiadomości i odpowiadać na wpisy innych osób. Był jednym z wcześniejszych przykładów społecznościowego wykorzystania sieci.

Dużą zmianę przyniosło opracowanie przez Tima Bernersa-Lee w CERN systemu World Wide Web. Dokumenty tekstowe połączone hiperłączami pozwalały przechodzić z jednej informacji do drugiej. Właśnie ten sposób prezentowania treści sprawił, że korzystanie z internetu stało się łatwiejsze dla osób bez specjalistycznej wiedzy technicznej.

Najważniejsze postacie związane z początkami internetu to:

• Joseph Licklider – rozwijał wizję globalnej, rozproszonej sieci komputerowej.
• Paul Baran – opracował koncepcję komutacji pakietów.
• Raymond Tomlinson – wysłał pierwszą wiadomość e-mail.
• Tim Berners-Lee – stworzył World Wide Web, czyli system stron i hiperłączy.

Wprowadzenie TCP/IP 1 stycznia 1983 roku miało znaczenie dla dalszego łączenia niezależnych sieci. Protokół TCP odpowiada za kontrolę transmisji, a IP za adresowanie i kierowanie pakietów do właściwych urządzeń. Dzięki wspólnym regułom różne sieci mogły współpracować bez konieczności korzystania z jednej technologii sprzętowej.

Kiedy internet pojawił się w Polsce?

Za początek internetu w Polsce przyjmuje się rok 1991. W sierpniu na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego nawiązano połączenie z Uniwersytetem Kopenhaskim, a z Polski wysłano pierwszą wiadomość e-mail. W tym samym okresie rozwijano NASK, który pomagał budować krajową infrastrukturę sieciową.

Początkowe połączenia miały przepustowość poniżej 10 kb/s i były dostępne przede wszystkim dla uczelni, instytucji oraz wybranych firm. Dostęp domowy zaczął upowszechniać się dopiero w drugiej połowie lat 90. wraz z modemami telefonicznymi. Rozwój stałych łączy, a później internetu szerokopasmowego i mobilnego, stopniowo zmienił sieć z narzędzia akademickiego w usługę używaną na co dzień.

Najtrafniej więc powiedzieć, że internet nie został wynaleziony jednego dnia. Jego historia zaczęła się od idei rozproszonej komunikacji, przez ARPANET i komutację pakietów doprowadziła do powstania globalnej infrastruktury, a dzięki WWW stała się dostępna dla szerokiego grona użytkowników.