Co to jest FTTx? Wszystko, co warto wiedzieć o tej technologii

FTTx (Fiber To The X) to rodzina technologii dostępowych, w których światłowód doprowadza się do określonego punktu, a jego lokalizację oznacza zmienna „x”. Może to być mieszkanie, budynek, szafka uliczna albo lokalny węzeł sieci. Im bliżej użytkownika kończy się światłowód, tym krótszy pozostaje odcinek wykonany w innej technologii, na przykład z kabla miedzianego.

Co oznacza skrót FTTx?

Termin FTTx nie opisuje jednej konkretnej usługi, lecz sposób budowy sieci telekomunikacyjnej. Skrót pochodzi od angielskiego Fiber To The X, czyli „światłowód do określonego punktu”. Zmienna „x” wskazuje miejsce zakończenia infrastruktury optycznej i przejścia do kolejnego odcinka sieci.

Jeżeli światłowód dociera bezpośrednio do lokalu, użytkownik korzysta z wariantu FTTH. Gdy kończy się w budynku, a dalej sygnał jest rozprowadzany istniejącą instalacją, mówimy o FTTB. W rozwiązaniach FTTC i FTTN końcowy odcinek częściej wykorzystuje kable miedziane. To właśnie ten fragment ma największy wpływ na możliwą prędkość, stabilność i opóźnienia połączenia.

Światłowód przesyła dane za pomocą światła i jest odporny na wiele zakłóceń typowych dla przewodów miedzianych. Nie oznacza to jednak, że każde łącze określane jako „światłowodowe” działa tak samo. O jakości całej architektury decyduje między innymi odległość między zakończeniem włókna a urządzeniem użytkownika.

Rodzaje FTTx – czym różnią się poszczególne warianty?

Najważniejsze odmiany można uporządkować od rozwiązania, w którym światłowód dociera najbliżej użytkownika, do architektury wykorzystującej najdłuższy odcinek miedziany:

FTTH jest uznawane za złoty standard, ponieważ światłowód prowadzi się bezpośrednio do domu lub mieszkania. Cała trasa do urządzenia użytkownika może wtedy korzystać z medium optycznego. Ostateczne parametry zależą jeszcze od urządzeń, konfiguracji sieci i oferty operatora, ale odpada ograniczenie wynikające z długiego przewodu miedzianego.

W architekturze FTTB włókno kończy się w budynku, na przykład w pomieszczeniu technicznym lub piwnicy. Dalej sygnał może być rozprowadzany po istniejącej instalacji. Takie rozwiązanie ogranicza zakres prac w lokalach, lecz jego wydajność zależy od rodzaju i stanu okablowania wewnętrznego.

FTTC doprowadza światłowód do zewnętrznej szafki lub punktu znajdującego się stosunkowo blisko użytkownika. Ostatni odcinek wykonuje się zwykle z miedzi, dlatego jego długość i jakość wpływają na prędkość. FTTN kończy włókno jeszcze dalej, w węźle obsługującym większy obszar. Pozwala to ograniczyć koszty budowy, ale dłuższa trasa miedziana zwiększa straty i ogranicza możliwości transmisji. Z tego powodu FTTH wyraźnie przewyższa FTTN pod względem potencjału i stabilności połączenia.

Dlaczego operatorzy wybierają różne architektury?

Pełne doprowadzenie światłowodu do każdego lokalu zapewnia najlepsze warunki techniczne, ale wymaga większych nakładów. Operator musi zaprojektować trasę, uzyskać dostęp do nieruchomości, wykonać przyłącza i przygotować punkty dystrybucyjne. W niektórych instalacjach stosuje się też rozdzielnice FTTx, które pozwalają rozprowadzać sygnał do wielu odbiorców.

Na wybór wariantu wpływają przede wszystkim następujące czynniki:

• Koszt inwestycji – FTTH wymaga doprowadzenia włókna najbliżej każdego użytkownika, natomiast FTTN pozwala w większym stopniu wykorzystać istniejącą sieć.
• Gęstość zabudowy – budynek wielorodzinny ułatwia podłączenie wielu abonentów z jednego punktu, a rozproszona zabudowa jednorodzinna wymaga dłuższych tras.
• Istniejąca infrastruktura – dostępne kable miedziane, kanalizacja teletechniczna i szachty mogą ograniczyć zakres nowych prac.
• Wymagania użytkowników – praca zdalna, transmisja obrazu, usługi chmurowe i duże pliki zwiększają zapotrzebowanie na stabilne łącze oraz wysyłanie danych.

Nie każdy użytkownik musi mieć FTTH, aby korzystać z szybkiego internetu. Wiele zależy od długości odcinka miedzianego, jakości instalacji i parametrów zastosowanej technologii. Jeśli jednak operator planuje sieć o dużej przepustowości i długiej żywotności, doprowadzenie światłowodu do lokalu ogranicza liczbę potencjalnych wąskich gardeł.

W sieciach FTTH spotyka się między innymi architekturę PON, czyli pasywną sieć optyczną typu punkt–wielopunkt. Jedno włókno może być wtedy współdzielone przez wielu użytkowników, co upraszcza budowę. Alternatywą jest P2P, w którym abonent otrzymuje oddzielne połączenie do centrali. Różnią się one sposobem wykorzystania infrastruktury i podziału pasma, niezależnie od samego faktu doprowadzenia światłowodu do domu.

FTTx to więc nie jedna technologia, lecz hierarchia rozwiązań określanych przez miejsce zakończenia światłowodu. FTTH daje największy potencjał, FTTB korzysta z infrastruktury budynku, a FTTC i FTTN obniżają koszt dzięki pozostawieniu dłuższego odcinka miedzianego.